VBS Element II: Identificatie & Beoordeling Gevaren

De basis van het VBS β€” gestructureerde identificatie en beoordeling van gevaren van zware ongevallen
18 September 2026
⚠️

VBS Element II: Identificatie & Beoordeling Gevaren

De basis van het VBS β€” gestructureerde identificatie en beoordeling van gevaren van zware ongevallen

πŸ“– VNCW Toelichting β–Ό
Dit element gaat over de identificatie en beoordeling van de gevaren. Het is de basis van een VBS. Voor de identificatie van de gevaren zijn passende veiligheidsstudies uitgevoerd. Of een veiligheidsstudie passend is hangt af van het type installatie. Voor aanvang van een veiligheidsstudie is alle benodigde informatie met betrekking tot de processen, installaties, stoffen, de organisatie, de locatie en de omgeving beschikbaar. Deze informatie is actueel. De veiligheidsstudies borgen dat de identificatie van de gevaren op een gestructureerde wijze verloopt aan de hand van bijvoorbeeld brainstormsessies. Het vastleggen van de resultaten van de veiligheidsstudies is navolgbaar. Voor de beoordeling van de risico's gebruikt men meestal de risicomatrix uit het PBZO. Andere methodieken zijn toegestaan, mits het verband met de beginselen van het beleid is geborgd. Indien risico's te hoog zijn, zijn er adequate maatregelen bepaald en getroffen. Hoe men tot de keuze van een veiligheidsstudie en een risicobeoordeling komt, de benodigde informatie, en de eisen die worden gesteld aan de deelnemers, het verloop, inclusief de taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden, zijn geborgd in procedures.
Bron: VNCW Kennisdocument VBS Elementen
7
Sub-elementen
100%
Geimplementeerd
24
Documenten
1
Passende veiligheidsstudies
GEDEKT β–Ό
Voor de identificatie van de gevaren zijn passende veiligheidsstudies uitgevoerd. Of een veiligheidsstudie passend is, hangt af van het type installatie. Voor een eenvoudige opslagtank volstaat mogelijk een What-if analyse, terwijl voor een complexe chemische installatie een HAZOP, LOPA of QRA vereist is. De keuze van de studiemethodiek is gemotiveerd gedocumenteerd.
πŸ“Ž Documenten (4)
πŸ“„HAZOP Studieopzetv1.0DOCX
πŸ“„BowTie Procesveiligheidv1.0DOCX
πŸ“„FMECA Analysev1.0DOCX
πŸ“ŠFMECA Analysev1.0XLSX
2
Informatieverzameling (actueel & volledig)
GEDEKT β–Ό
Voor aanvang van een veiligheidsstudie is alle benodigde informatie beschikbaar: procesbeschrijvingen, P&ID's, stofeigenschappen (veiligheidskaarten, REACH/CLP), apparaatgegevens, locatiekenmerken en omgevingsinformatie (bebouwing, waterwegen, woningen). Deze informatie is actueel en wordt periodiek gecontroleerd op geldigheid. Verouderde of incomplete data leidt tot onbetrouwbare studieresultaten.
πŸ“Ž Documenten (4)
πŸ“„Gevarenregisterv1.0DOCX
πŸ“„Stofinventarisatiev1.0DOCX
πŸ“ŠStofinventarisatiev1.0XLSX
πŸ“ŠGevarenregisterv1.0XLSX
3
Gestructureerde identificatie (brainstorm)
GEDEKT β–Ό
De veiligheidsstudies borgen dat de identificatie van de gevaren op een gestructureerde wijze verloopt. Dit gebeurt aan de hand van bijvoorbeeld brainstormsessies met een multidisciplinair team van procesingenieurs, operators, veiligheidskundigen en onderhoudsspecialisten. De systematiek voorkomt dat gevaren over het hoofd worden gezien.
πŸ“Ž Documenten (6)
πŸ“„HAZOP Studieopzetv1.0DOCX
πŸ“„Risicomatrixv1.1DOCX
πŸ“„BowTie Procesveiligheidv1.0DOCX
πŸ“„FMECA Analysev1.0DOCX
πŸ“ŠRisicomatrixv1.0XLSX
πŸ“ŠFMECA Analysev1.0XLSX
4
Navolgbaar vastleggen resultaten
GEDEKT β–Ό
Het vastleggen van de resultaten van de veiligheidsstudies is navolgbaar. Dat betekent dat een derde (bijv. een auditor of het bevoegd gezag) de studie kan volgen en controleren: welke aannames zijn gemaakt, welke gevaren zijn geΓ―dentificeerd, welke risico's zijn beoordeeld, en welke maatregelen zijn voorgesteld.
πŸ“Ž Documenten (1)
5
Risicobeoordeling (PBZO-risicomatrix)
GEDEKT β–Ό
Voor de beoordeling van de risico's gebruikt men meestal de risicomatrix uit het PBZO. Hierin worden de waarschijnlijkheid en het effect van elk scenario gekwantificeerd, resulterend in een risicoklasse. Andere methodieken zijn toegestaan, mits het verband met de beginselen van het veiligheidsbeleid is geborgd. De gekozen methodiek moet consistent en reproduceerbaar zijn.
πŸ“Ž Documenten (3)
πŸ“„Risicomatrixv1.1DOCX
πŸ“ŠRisicomatrixv1.0XLSX
6
Adequate maatregelen bij te hoge risico's
GEDEKT β–Ό
Indien risico's te hoog zijn β€” dat wil zeggen buiten het aanvaardbare bereik van de risicomatrix vallen β€” zijn er adequate maatregelen bepaald en getroffen. Dit kan gaan om technische maatregelen (bijv. extra beveiligingssystemen, SIL-classificatie), organisatorische maatregelen (bijv. extra procedures, training) of een combinatie. De genomen maatregelen zijn gedocumenteerd en hun werking is geverifieerd.
πŸ“Ž Documenten (1)
πŸ“„Domino Effectenv1.0DOCX
7
Procedures (keuze, deelnemers, verloop, TVB)
GEDEKT β–Ό
Hoe men tot de keuze van een veiligheidsstudie en een risicobeoordeling komt, welke informatie benodigd is, en welke eisen worden gesteld aan de deelnemers, het verloop, inclusief de taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden β€” dit alles is geborgd in procedures. Deze procedures zorgen voor consistentie en herhaalbaarheid van de veiligheidsstudies.
πŸ“Ž Documenten (5)
πŸ“„RIE Actualisatiev1.0DOCX
πŸ“„Stofexplosie ATEXv1.0DOCX
πŸ“„Externe Veiligheidv1.0DOCX
πŸ“„Milieugevaren Analysev1.0DOCX