# Kennisdossier PGS 15:2025 — Phoenix Metals

**Versie**: 1.0  
**Datum**: 27 april 2026  
**Doelgroep**: HSE professionals, management, operators  
**Doel**: Kennisoverdracht PGS 15:2025 systeem met Phoenix Metals als werkvoorbeeld

---

## 1. Achtergrond PGS 15:2025

### 1.1 Wat is PGS 15?
PGS 15 (Publicatie 565) is de Nederlandse richtlijn voor de veilige opslag van verpakte gevaarlijke stoffen. Versie 1.0 is gepubliceerd in januari 2025 en vervangt de eerdere versie (PGS 15:2019).

### 1.2 Wettelijk kader
- **Basis**: Arbowet art. 4.1c (preventiemaatregelen gevaarlijke stoffen) en art. 4.1d (register gevaarlijke stoffen)
- **Omgevingswet**: Art. 4.1012 Bal — opslag gevaarlijke stoffen
- **Status**: PGS 15 is een richtlijn (niet wettelijk bindend), maar wordt gehanteerd als stand van techniek door toezichthouders (Inspectie SZW, omgevingsdiensten)

### 1.3 Toepassingsgebied
PGS 15 is van toepassing op opslag van verpakte gevaarlijke stoffen die vallen onder:
- ADR-klassen 2, 3, 4.1, 4.2, 4.3, 5.1, 5.2, 6.1, 6.2, 8, 9 (met uitzonderingen, zie Tabel 1)
- CMR-stoffen (behalve metalen in vaste vorm)
- CLP-stoffen met Acute Toxiciteit cat. 1/2/3
- Gewasbeschermingsmiddelen en biociden ≥400 kg

---

## 2. Niveaubepaling Systeem

### 2.1 Twee routes
PGS 15:2025 kent twee onafhankelijke classificatieroutes:

**ADR-route**: Bepaald op basis van ADR-klasse en Verpakkingsgroep (VG).
- VG I: hoogste gevaar → laagste ondergrens (1 kg)
- VG II: middelhoge gevaar
- VG III: lagere gevaar

**CLP-route**: Bepaald op basis van CLP-classificatie (H-zinnen).
- Acute Tox. Cat. 1: ondergrens 1 kg
- Acute Tox. Cat. 2/3: ondergrens 1 kg
- CMR Cat. 1A/1B: ondergrens 25 kg (poeder/vloeistof)

### 2.2 Strengste route prevaleert
Voor elke stof worden beide routes berekend. Het hoogste (strengste) veiligheidsniveau geldt.

### 2.3 Niveaus
| Niveau | Betekenis | Constructieve eisen |
|--------|-----------|-------------------|
| **Basisveiligheidsniveau** | Minimale eisen, altijd van toepassing | Zorgplicht, stellingen, productopvang |
| **C-niveau** | Brandwerende constructie | Wbdbo 60/90 min, branddetectie |
| **B-niveau** | Compartimentering | + detectie + doormelding |
| **A-niveau** | Automatische blussing | + VBB-installatie |

---

## 3. Tabel 6 — Drempelwaarden (Uitleg)

### 3.1 Structuur
Tabel 6 in PGS 15:2025 geeft per stofklasse en hoeveelheid het vereiste veiligheidsniveau:

| Stofklasse | VG | Hoeveelheid | Niveau | Wbdbo |
|-----------|-----|------------|--------|-------|
| ADR 6.1 | I | <1 ton | C | 60 min |
| ADR 6.1 | I | >1 ton | A | — |
| ADR 6.1 | II | <10 ton | C | 60 min |
| ADR 6.1 | II | <20 ton | C | 90 min |
| ADR 6.1 | II | >20 ton | A | — |
| ADR 8 VG II+III onbrandbaar | — | Elke hoeveelheid | Basis (voetnoot c) | — |
| CLP Acute Tox. 1 | <1 ton | C | 60 min |
| CLP Acute Tox. 1 | >1 ton | A | — |
| CLP Acute Tox. 2/3 | <10 ton | C | 60 min |
| CLP Acute Tox. 2/3 | >10 ton | A | — |

### 3.2 Belangrijke voetnoten
- **Voetnoot a**: Zowel hoofd- als bijkomstig gevaar wordt meegenomen. Bij meerdere klassen: totaal + zwaarste categorie.
- **Voetnoot b**: Maximale hoeveelheid 2.500 kg als opslag NIET bereikbaar is voor hulpdiensten.
- **Voetnoot c**: Onbrandbaar/niet brandonderhoudend in dedicated opslag → alleen basisveiligheidsniveau.

---

## 4. Tabel 8 — Scheidingstabel (Uitleg)

### 4.1 Doel
Tabel 8 / Bijlage E voorkomt dat onverenigbare stoffen samen worden opgeslagen, wat kan leiden tot ongecontroleerde reacties.

### 4.2 Scheidingmethoden
1. **Afstand**: Minimaal 2,4 meter tussen onverenigbare stoffen
2. **Constructieve scheiding**: Wand of schot met brandwerendheid ≥30 minuten
3. **Aparte opslagvoorziening**: Verschillende ruimtes of gebouwen

### 4.3 Belangrijke combinaties voor Phoenix Metals
| Combinatie | Risico | Vereiste scheiding |
|-----------|--------|-------------------|
| Zuur ↔ Base (H₂SO₄ ↔ NaOH) | Heftige reactie, hitteontwikkeling | 2,4 m of ≥30 min constructie |
| Giftig ↔ Bijtend (V₂O₅ ↔ ADR 8) | Onverenigbaar | 2,4 m of constructieve scheiding |

---

## 5. CMR-stoffen en Opslag

### 5.1 Definitie
CMR-stoffen zijn stoffen die:
- **Carcinogeen** (kankerverwekkend) — Cat. 1A, 1B, 2
- **Mutageen** (erfelijk materiaal beschadigend) — Cat. 1A, 1B, 2
- **Reprotoxisch** (schadelijk voor voortplanting) — Cat. 1A, 1B, 2

### 5.2 PGS 15:2025 behandeling
- CMR-stoffen met ADR-classificatie → via ADR-route in Tabel 6
- CMR-stoffen zonder ADR-classificatie → basisveiligheidsniveau + zorgplicht (Arbowet)
- Ondergrens: 25 kg (poeder/vloeistof), metalen vaste vorm uitgezonderd

### 5.3 Aanvullende arbo-eisen
Naast PGS 15 gelden voor CMR-stoffen:
- Werkplekinventarisatie (Arbobesluit art. 4.1c)
- Blootstellingsregister (Arbobesluit art. 4.1d)
- Arbeidsgezondheidskundig onderzoek (AGO)
- Vervangingsplicht: vervang waar mogelijk door minder gevaarlijk alternatief

---

## 6. Specifieke Aandacht voor V₂O₅

### 6.1 Waarom V₂O₅ kritiek is
Vanadium(V) oxide combineert de volgende gevaren in één stof:
- **Carc. 1B** (H350i) — kankerverwekkend bij inademing
- **Acute Tox. 2** (H330) — dodelijk bij inademing
- **Repr. 2** (H361fd) — vermoedelijk schadelijk voor voortplanting
- **ADR 6.1 VG II** — giftig transportgevaar

### 6.2 Impact op Phoenix Metals
V₂O₅ als eindproduct is de **bepalende factor** voor het opslagniveau:
- **Vanaf 1 kg** → C-niveau verplicht (via CLP Acute Tox. 2)
- **Vanaf 10.000 kg** → A-niveau verplicht (automatische blussing)
- **Vanaf 50.000 kg** → Seveso lagedrempel (H2) bereikt

### 6.3 Beheersmaatregelen
1. Stofvrije, gesloten opslag
2. P3-ademhalingsbescherming bij handling
3. Lokale afzuiging bij overslag
4. Afzonderlijk opslagvak, gescheiden van ADR 8 stoffen
5. Blootstellingsregister en AGO

---

## 7. Casus Phoenix Metals — Werkvoorbeeld

### 7.1 Situatie
Phoenix Metals is een startup die vanadium oxide (V₂O₅) produceert uit staalslakken via een hydrometallurgisch proces. De locatie bevindt zich op het Tata Steel terrein in IJmuiden.

### 7.2 Stap 1: Stoffeninventarisatie
Gevaarlijke stoffen op de locatie:
- Sodium hydroxide 50% (100 L) — ADR 8 VG II
- Zwavelzuur 25/50/75% (200 L totaal) — ADR 8 VG II
- Calcium oxide (10 kg) — ADR 8 VG III
- **Vanadium(V) oxide** (hoeveelheid TBV) — **ADR 6.1 VG II, CMR 1B, Acute Tox. 2**

### 7.3 Stap 2: Ondergrenscontrole
| Stof | Ondergrens Tabel 2 | Boven ondergrens? |
|------|--------------------|-------------------|
| NaOH 50% (120 kg) | 250 kg | Nee (individueel) |
| H₂SO₄ totaal (~280 kg) | 250 kg (individueel) | Nee (individueel) |
| ADR 8 geaggregeerd (~410 kg) | 250 kg | **Ja** |
| V₂O₅ | 1 kg (CLP) / 50 kg (ADR) / 25 kg (CMR) | **Ja** (verwacht) |

### 7.4 Stap 3: Niveaubepaling
- ADR 8 onbrandbaar → Basisveiligheidsniveau (voetnoot c)
- V₂O₅ via ADR 6.1 VG II → C-niveau (<10 ton)
- V₂O₅ via CLP Acute Tox. 2 → C-niveau (<10 ton)
- **Strengste: C-niveau**

### 7.5 Stap 4: Maatregelen C-niveau
- Wbdbo 60 min voor opslagconstructie
- Branddetectiesysteem (NEN 2535)
- Productopvang (grootste individuele vak)
- Scheiding: zuur/base, giftig/bijtend
- CMR-maatregelen voor V₂O₅

### 7.6 Stap 5: Compliance beoordeling
Zie Compliance Toets v1.0 — 18% voldoet, 31% gedeeltelijk, 51% niet te toetsen.

---

## 8. Begrippenlijst

| Begrip | Uitleg |
|--------|--------|
| ADR | Accord européen relatif au transport international des marchandises Dangereuses par Route |
| CLP | Classification, Labelling and Packaging (EG 1272/2008) |
| CMR | Carcinogeen, Mutageen, Reprotoxisch |
| SDS | Safety Data Sheet (veiligheidsinformatieblad) |
| VG | Verpakkingsgroep (I, II, III) — mate van gevaar |
| Wbdbo | Weerstand tegen branddoorgang en brandoverslag |
| PBM | Persoonlijk Beschermingsmiddel |
| RI&E | Risico-Inventarisatie en -Evaluatie |
| NEN 2535 | Nederlandse norm voor branddetectie |

---

*Kennisdossier PGS 15:2025 v1.0 — Phoenix Metals — 27 april 2026*