Statische Elektriciteit

TR-302-04 | Operatoren, technici, HSE | ~20 min

Welkom

Welkom bij de e-learning Statische Elektriciteit.

Deze training bestaat uit 6 modules gevolgd door een quiz. Je hebt minimaal 80% goed nodig om te slagen.

Wettelijk kader: ATEX 1999/92/EG, 2014/34/EU, Arbowet

Module 1: Wat is statische elektriciteit?

Onbalans tussen positieve en negatieve ladingen op materiaaloppervlakken
Ontstaat door wrijving, scheiding of inductie
Tribo-elektrische reeks rangschikt materialen naar ladingsneiging
Kan vonken veroorzaken met voldoende energie voor ontsteking

Module 2: Hoe ontstaat statische elektriciteit?

Wrijving tussen materialen (transportbanden, leidingen)
Scheiding van materialen (bigbag legen, folie afrollen)
Stroming van niet-geleidende poeders door leidingen
Sproei- en vernevelingsprocessen

Bij Phoenix Metals: V₂O₅-poedertransport door leidingen en transportbanden is de belangrijkste bron van statische lading.

Module 3: Gevaren van statische elektriciteit

Vonkvorming als ontstekingsbron bij brandbare stoffen
Risico op stofexplosie (MIE voor poeders: 1-100 mJ)
Een statische ontlading levert 0.1-10 mJ — voldoende voor ontsteking
Schokken bij personeel → schrikreactie → valrisico
Beschadiging elektronische componenten

⚠️ Zelfs een kleine vonk kan een stofexplosie veroorzaken in een omgeving met brandbaar stof!

Module 4: Aarding en equipotentiële verbindingen

Alle geleidende onderdelen aarden (weerstand < 10 Ω)
Equipotentiële verbindingen voorkomen potentiaalverschillen
Bindingscontrole vóór elke shift met bindingsmeter
Resultaten documenteren in logboek

Module 5: Antistatische kleding en ATEX-apparatuur

Antistatische veiligheidsschoenen (weerstand 100 kΩ - 100 MΩ)
Katoenen of antistatische werkkleding — geen synthetische materialen
Alleen Ex-gemarkeerde apparatuur in ATEX-zones (2014/34/EU)
Apparatuur moet geschikt zijn voor de betreffende zone (20/21/22)

Module 6: Phoenix Metals — Specifieke risico's en maatregelen

V₂O₅-poedertransport → tribo-elektrische lading
Stofvorming bij overladen bigbags en silo's
Antistatische bigbags (Type C met aardingsaansluiting) verplicht
Alle systemen geaard en equipotentieel verbonden
Bindingscontrole door HSE Supervisor vóór elke shift
Locaties: PlantOne IJmuiden (silo-overslag), Rotterdam (opslag/overlaad)

Quiz — Statische Elektriciteit

1. Wat is de belangrijkste oorzaak van statische elektriciteit bij Phoenix Metals?

Zonnestraling op metalen oppervlakken Wrijving en scheiding van materialen bij poedertransport Elektrische apparatuur die lekt Hoge luchtvochtigheid

2. Wat is de maximaal toelaatbare aardingsweerstand voor geleidende onderdelen?

100 Ω 10 Ω 1 Ω 1000 Ω

3. Welke bigbag-type is verplicht bij V₂O₅-handling?

Type A (standaard) Type B (antistatisch zonder aarding) Type C (met aardingsaansluiting) Type D (disposable)

4. Wat is de minimale ontstekingsenergie (MIE) voor de meeste poeders?

0.001-0.01 mJ 1-100 mJ 100-1000 mJ > 1000 mJ

5. Welke kleding is NIET toegestaan in productieareas bij Phoenix Metals?

Katoenen werkkleding Antistatische werkkleding Synthetische werkkleding Alle bovenstaande zijn toegestaan

6. Hoe vaak moet de bindingscontrole worden uitgevoerd?

Eenmalig bij installatie Wekelijks Vóór elke shift Maandelijks

7. Welke ATEX-richtlijn betreft het veilig gebruik van explosieve atmosferen?

2014/34/EU 1999/92/EG 2006/42/EG 89/391/EEG

8. Je merkt dat de aardingsklem van een transportband los zit. Wat doe je?

Niets, het is niet jouw verantwoordelijkheid Het rapporteren aan de HSE Supervisor en werk stilleggen tot reparatie De klem zelf terugplaatsen en doorgaan met werken Wachten tot de volgende onderhoudsbeurt

Resultaat

Bij ≥80% ontvang je een certificaat.

Naam:

JvG

Certificaat van Deelname

Deze training is succesvol afgerond door:

Training: Statische Elektriciteit (TR-302-04)

Datum:

Score:

JvG Consultancy | Safety • Governance • Advisory | © 2026